Palm yağı, tropikal ve yüksek yağış alan bölgelerde yetişen palmiye bitkisinin meyvesinden ve çekirdeğinden elde edilir. Bu bitki doğal yaşamın bir parçasıdır, fakat endüstriyel tarımı da yapılmaktadır. Çünkü palm yağı, işlenmiş gıda sektöründe en sık kullanılan ham maddelerdendir. Bunun temel nedenleri arasında; maliyet avantajı, yüksek sıcaklıklarda oksidatif stabilitesinin güçlü olması, ürünlere istenen doku ve raf ömrünü sağlaması ve büyük ölçekli üretime uygun olması gösterilebilir.

Bugün market raflarında gördüğümüz pek çok işlenmiş üründe palm yağı bulunur. Özellikle bisküvi, çikolata, sürülebilir ürünler ve hazır gıdalarda önemli bir fonksiyonel rol üstlendiği için, emülgatör gibi teknik ham maddelerde de kullanılır ve talebi her geçen yıl artmaktadır. Ancak artan bu talep, palm yağı üretiminin çevresel etkileri konusunda ciddi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Ormansızlaşma, biyolojik çeşitlilik kaybı ve sürdürülebilirlik konuları bu tartışmaların merkezindedir.

Sağlık etkileri konusunda ise bilimsel literatürde net ve kesin bir görüş birliği bulunmasa da birçok diğer yağ gibi palm yağı da doymuş yağ içerir ve kardiyovasküler riskleri vardır. Ancak tüketici algısı son yıllarda palm yağı için “kaçınılması gereken içerikler” kategorisine doğru kaymıştır. Bütün bu çerçeve, pazarda yeni stratejilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Palm yağı tüketicilere nasıl sunulmalıdır veya üreticiler palm yağını reçeteden çıkarmalı mıdır?

Endüstriyel gıda üreticileri bu soru için iki farklı cevap veriyor:

• Bir kısmı, palm yağını etikette okumaktan rahatsız olmayan tüketicilere formülasyon ve maliyet dengesini koruyarak sürdürülebilir üretimle üretilen palm yağı kullandığını beyan ediyor. Roundtable on Sustainable Palm Oil sertifikalı palm yağı logosunu ambalajda kullanıyor. Bu sertifikalar, çevresel etki konusunda hassas tüketicilere güven vermeyi amaçlıyor.

• Diğer bir grup ise tamamen palm yağı kullanmadan ürettikleri ürünlerle “palm free” stratejisini benimsiyor. Özellikle premium segmentte, zeytinyağı veya avokado yağı gibi alternatifler öne çıkarılıyor.

Fakat bu konuda herhangi bir aksiyon almayan markalar da var. Bütün tartışmalardan uzak, palm yağını kullanmaya aynı şekilde devam eden azımsanmayacak firmayı da göz önünde bulundurursak, sektörün bu konudaki değişiminin çok da hızlı olmayacağını söyleyebiliriz.

Önümüzdeki dönemde hangi yaklaşımın daha baskın olacağını hep birlikte göreceğiz. Ancak bir gerçek var ki mevcut tüketim seviyeleri sürdürülebilir değil ve değişim kapıda.

Siz ne düşünüyorsunuz? Palm yağı içermeyen ürünler yaygınlaşır mı, yoksa sürdürülebilir sertifikalı ürünler sektör standardı haline mi gelir?